YERALTISULARI KANUNU
167 SAYILI YERALTISULARI KANUNU
Kabul Tarihi :16.12.1960
Yayimladigi R. Gazete: Tarih: 23.12.1960 Sayi:10688
Yayimladigi Düstur: Tertip: 4 Cilt: 1 Sayfa: 814
Yasa geregince hazirlanmis yönetmeliklere göre gerekli her türlü islemleri ve denetimi devlet adina Devlet Su Isleri Genel Müdürlügü yapmaktadir.
YERALTISULARI HAKKINDA KANUN
Yeraltisularinin mülkiyeti:
Madde 1- Yeraltisulari umumi sular meyaninda olup Devletin hüküm ve tasarrufu altindadir. Bu sularin her türlü arastirilmasi, kullanilmasi, korunmasi ve tescili bu kanun hükümlerine tabidir.
Terimler :
Madde 2- Bu kanunda yeraltisuyu ile ilgili olarak kullanilan terimler asagidaki manalari ifade eder:
Yeraltisuyu :
Yeraltindaki durgun veya hareket halinde olan bütün sulardir.
Yeraltisuyu deposu :
Bünyesinde yeraltisuyu bulunan tabakalardir ki, bu tabakalarin her hangi bir noktasindan su çekildiginde, bütün su kütlesine tesir edilmis olur.
Kimse :
Resmi, yari resmi veya hususi hüviyeti haiz hakiki ve hükmi sahislar.
Komsu :
Bitisik arazi sahibi veya ayni bölgede bulunan ve halin icaplarina göre bitisik arazi sahibi gibi ayni yeralti suyu imkânlarindan faydalanmasi lâzim gelen kimse.
Müracaat sahibi :
Arama, kullanma veya islâh ve tadil belgesi isteyen kimse.
Belge sahibi :
Arama, kullanma veya islâh ve tadil belgesi almis olan kimse.
Faydali kullanis :
Yeraltisuyunun içmede, temizlikte, belediye hizmetlerinde, hayvan sulamada, zirai sulamada, maden ve sanayide, sportif vesair tesislerde kullanilmasi.
Faydali ihtiyaç :
Yeraltisuyunu kullanacak kimsenin faydali kullanislari için muhtaç oldugu su miktari.
Emniyetli verim haddi :
Yeraltisuyu deposu verimine zarar vermeden devamli olarak alinabilecek su miktari.
Arastirma kuyusu :
Yeraltisuyu hakkinda bilgi edinmek üzere açilan kuyular.
Isletme kuyusu :
Istifadeye arzolunan kuyular.
Yeraltisuyu isletme sahalarinin tespit ve ilâni :
Madde 3-(Degisik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen kabul:7/2/1990 -3612/37 md.)
Sinirlari ve yapisal özellikleri belirlendikçe yeraltisuyu sahalari, Devlet Su Isleri Genel Müdürlügünün teklifi üzerine, ilgili bakanlikça "Yeraltisuyu Isletme Alanlari" kabul ve ilan edilir. Mevzuat ayrıntıları için tıklayınız...
Ilan edilmis yeraltisuyu isletme sahalari içinde kuyu açilmasi :
Madde 4 - Yeraltisuyu isletme sahalari içinde 8 inci madde hükmüne göre belge alinarak açilmasi gereken kuyularin adedi, yerleri, derinlikleri ve diger vasiflariyla çekilecek su miktari Devlet Su Isleri Umum Müdürlügü tarafindan tayin ve tespit edilir.
Yeraltisuyu isletme sahalarinda 8 inci madde sümulüne giren her türlü yeraltisuyu tesisleri, Bayindirlik Bakanliginca tanzim edilecek teknik talimatname hükümlerine göre meydana getirilir.
Kuyu açan kimse, bulunan suyun ancak kendi faydali ihtiyaçlarina yetecek miktarini kullanmaya yetkilidir.
Faydali ihtiyaç miktari, tahsis edilecek maksada göre ilgili bakanliklarin mütaalasi alinmak suretiyle, Devlet Su Isleri Umum Müdürlügü tarafindan tayin ve tespit edilir.
Ilan edilmis yeraltisuyu isletme sahalari disinda yeralti suyu aranmasi ve kullanilmasi Madde 5 - Ilan edilmis yeraltisuyu isletme sahalari disinda her arazi sahibi; arazisinde yeraltisuyu aramak, suyu bulduktan sonra, bunun kendi faydali ihtiyaçlarina yetecek miktarini kullanmak hakkina maliktir.
Ancak bu isler 8 inci maddenin sumûlüne girdigi takdirde belge alinmasi mecburidir.
Faydali ihtiyaç miktari dördüncü madde hükümlerine göre tâyin olunur.
Komsu hakki :
Madde 6 - Arazisinde faydali ihtiyaçlari için yeter miktarda su bulunmayan veya bu suyu elde etmesi fahis masrafi icabettiren bir kimsenin, komsu arazideki yeralti suyundan istifade sartlari 20 nci maddede sözü geçen tüzükle belirtilir.
Devlet Su Isleri Umum Müdürlügünün yetkileri :
Madde 7 - Yeraltisuyu etüd ve arastirmalari için Devlet Su Isleri, herhangi bir yerde kuyular açmak veya açtirmak hakkina maliktir. Bu kuyular için istimlâk yapilmaz.
Arastirma kuyularindan isletme kuyusu haline ifrag edilenlerle, dogrudan dogruya isletme kuyusu olarak açilan kuyular için, kuyu yeri ile gelis gidise lüzumlu arazi Devlet Su Isleri Umum Müdürlügü tarafindan istimlâk olunur. Istimlâk bedeli, kuyunun maliyet hesabina ithal edilir. Isletme kuyularinin intifa hakki Devlet Su Isleri Umum Müdürlügü tarafindan hakiki veya hükmi sahislara devredilebilir veya kiralanabilir. Devir veya kira bedeli Devlet Su Isleri Umum Müdürlügü tarafindan takdir olunur.
Kuyunun intifa hakkinin devrinde veya kiralanmasinda arazi sahibine tercih hakki taninir.
Belge alinmasi ve bilgi verilmesi mecburiyeti :
Madde 8 - Asagidaki (a) ve (b) fikralarinda beyan edilen kazilarin yapilmasi veya kuyularin açilmasi için Devlet Su Isleri Umum Müdürlügünden belge alinmasi mecburidir.
a) (Degisik : 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990 - 3612/38 md.) Su temini maksadiyla, kesitleri ne olursa olsun, tabii zemin üstünden itibaren derinligi Devlet Su Isleri Genel Müdürlügü tarafindan tespit ve ilgili bakanligin onayindan sonra ilan olunan haddi asan her türlü çukur, sondaj ve kuyular (el ile açilan kuyular hariç),
b) Su temini maksadiyla, boylari ve kesitleri ne olursa olsun, ufki veya meyilli her türlü galeriler ve tüneller.
Bu kazilarin yapilmasi ve kuyularin açilmasi su temini maksadini gütmemesi halinde, bunlar hakkinda belge aranmamakla beraber, Devlet Su Isleri Umum Müdürlügünün talebi üzerine bilgi verilmesi mecburidir.
Arama belgesi :
Madde 9 - Yeraltisuyu aranmasinda belge almayi icabettiren isler için bir sene süreli arama belgesi verilir. Bu süre içinde, arama bitirilmezse; belge sahibinin, sürenin son ayi içinde müracaat etmesi sartiyla belge bir sene için temdit edilir. Bu süre zarfinda da arama bitirilmezse; belge hükümsüz sayilir ve is sahibi yeniden belge alir.
Kullanma belgesi :
Madde 10 - Arama belgesine dayanarak arazisinde yeraltisuyu bulunan kimse, bu suyu kullanabilir. Ancak, bir ay içinde Devlet Su Isleri Umum Müdürlügüne müracaat ederek kullanma belgesi alir.
Islah ve tadil belgesi :
Madde 11- Kullanma belgesini haiz bir kimse arazisindeki kuyularin veya yeraltisuyu menbalarinin verimini artirmak veya baska bir maksadi saglamak gibi mülahazalarla bunlar üzerinde kendiliginden her hangi bir müdahalede bulunamaz veya kuyularin kullanma seklini degistiremez. Ancak, Devlet Su Isleri Umum Müdürlügünden "Islah ve tadil belgesi" almak suretiyle, böyle bir ameliyeye girisebilir.
Belgelerin ücret, resim ve harctan muafiyeti :
Madde 12 - Dokuzuncu, onuncu ve on birinci maddelerde sözü geçen belgeler hiçbir ücrete, damga resmine, harca ve sair rüsuma tabi degildir.
Belge için müracaat :
Madde 13 - Arama, kullanma veya islah ve tadil belgesi almak isteyen kimse, dogrudan dogruya, bulundugu yerdeki Devlet Su Isleri Umum Müdürlügü teskilatina, Devlet Su Isleri Umumu Müdürlügü teskilati yoksa, en yakin mülkiye âmiri vasitasiyla, Devlet Su Isleri teskilatina müracaatla belge talebinde bulunur.
Müracaat sahibine, bir ay zarfinda, belge verilmek veya reddedilmek suretiyle cevap verilir. JEOTERMAL KAYNAKLAR VE DOĞAL MİNERALLİ SULAR KANUNU
Ayni zamanda yapilan müracaatlarda su taleplerinin emniyetli verim haddine yaklasmasi:
Madde 14 - Su taleplerinin yeralti suyu deposunun emniyetli verim haddine yaklasmasi halinde, belge için yapilmis bir müracaattan sonra, bir hafta zarfinda ayni yeralti su deposundan istifade etmek üzere, yapilacak baska müracaatlar, ilgili Bakanliklarin temsilcilerinden mütesekkil bir heyet marifetiyle incelenerek tâliplerden hangilerine kullanma belgesi verilecegi karara baglanir.
Tescil :
Madde 15 - Bu kanun hükümlerine göre verilen bütün belgeler, Devlet Su Isleri Umumu Müdürlügü tarafindan bir sicile kaydedilir.
Sartlarin tespiti ve kontrolü :
Madde 16 - Arama, kullanma, islah ve tadil ameliyelerinin sartlari ve kuyularin açilmasinda fen elemanlarina taninacak hak ve salâhiyetlerle mesuliyetleri ve bu hususlarin kontrolü 20 nci maddede sözü geçen tüzükle belirtilir.
Proje ve fenni mesuliyet :
Madde 17 - Bu kanun hükümlerine göre yeniden yapilacak veya tadil ve islah edilecek her türlü yeraltisuyu tesislerinin etüd, proje ve aplikasyonlari, yetkili elemanlarca yapilan tasdikli bir proje ve mesuliyete istinat eder.
Satih alüvyonlari içerisinde açilan ve derinligi 8 inci madde geregince ilan edilen haddi asmayan kuyular bu hüküm disindadir.
Ceza hükümleri :
Madde 18 - Bu kanundaki vecibeleri yerine getirmeyenler bu hareketlerinden dolayi, diger kanunlara göre, daha agir bir ceza ile cezalandirilmadiklari takdirde, bu madde hükmüne göre cezalandirilirlar.
a) Belge almadan sekizinci maddedeki isleri yapanlar ile kasten yanlis bilgi verenler 500 liradan 3000 liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilirlar. Ceza alinmakla beraber, kuyunun açilip isletilmesinde Devlet Su Isleri Umum Müdürlügünce bir mahzur görülmezse, sahibine gerekli belge verilir. Aksi halde, kuyu kapatilir ve masrafi kuyuyu açtirandan alinir. Tekerrürü halinde, ceza iki misli olur ve o kimseye belge verilmez, kuyu kapatilir ve masrafi kuyuyu açtirandan alinir.
b) Onuncu ve on birinci madde hükümlerine aykiri hareket edenlerle arama, kullanma, islah ve tadil faaliyetleri sirasinda konulan sartlara riayet etmeyenler, müracaat formlarda istenen bilgileri vermeyenler, sekizinci maddenin son fikrasindaki mecburiyete riayet etmeyenler 500 liradan 1500 liraya kadar agir para cezasi ile cezalandirilirlar. Tekerrürü halinde, cezalar iki misli olur, belge verilmez veya verilmis ise geri alinir. Kuyu kapatilir ve masrafi kuyuyu açtirandan alinir.
c) Bu kanunla ilgili davalara sulh mahkemelerinde bakilir.
Istisnalar :
Madde 19 - 6309 sayili kanun hükümleri geregince maden telakke edilen sularla 927, 4268 ve 6977 sayili kanunlarin hükümlerine tabi bulunan içmeye ve yikanmaya mahsus sifali maden sulari, bu kanun hükümlerinden istisna edilmistir. Ancak, sekizinci maddenin son fikrasi hükmü mahfuzdur. (1)
Önce açilmis kuyular :
Geçici madde 1- (167 sayili Kanunun kendi numarasiz geçici maddesi olup teselsül için numaralandirilmistir.)
Bu kanunun yürürlüge girdigi tarihten önce açilmis olup da, zirai sulama ile maden isletmelerinde ve sanayide kullanilan ve 8 inci maddenin sümûlüne giren yeralti suyu kuyulari için, bunlarin sahipleri, bu kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren, 2 sene içinde kuyunun bulundugu yerin bagli bulundugu Devlet Su Isleri Teskilâtina müracaat ederek, hususi formlari doldurup vermekle mükelleftir. Devlet Su Isleri Umum Müdürlügü; bu formlari inceleyerek kuyularin kullanma sartlarini tâyin ve sahiplerine, müracaat tarihinden itibaren 1 ay içinde kullanma belgesi verir.
(1) Bu maddede geçen 4268 sayili kanun 3/3/1954 tarih ve 6309 sayili Kanunun 158 nci maddesi ile 2 nci maddesi hükmü hariç tutularak yürürlükten kaldirilmis olup, mezkûr 2 nci madde de 10l6l1926 tarih ve 927 sayili Kanuna Ek 5 nci madde olarak eklenmistir.
Isbu geçici madde geregince müddeti içinde belge almayanlar 500 liradan 1500 liraya kadar para cezasi ile cezalandirilir.
Tüzük hazirlanmasi :
Madde 20 - Bu kanunun tatbikati ile ilgili hususlar için Bayindirlik, Tarim, Sanayi, Imar ve Iskân Bakanliklarinca müstereken bir tüzük hazirlanir.
Madde 21- Bu kanun yayimi tarihinde yürürlüge girer.
Madde 22 - Bu kanunun hükümlerine Bakanlar Kurulu yürütür.
167 SAYILI KANUNA EK VE DEGISIKLIK GETIREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜGE GIRIS TARIHINI GÖSTERIR LISTE
Kanun No. KHK/336
Farkli tarihte yürürlüge giren maddeler: -
Yürürlüge giris tarihi - 5.8.1988
-Ana Sayfa'ya Dönmek İçin Tıklayınız-
-Önceki Sayfaya Dönmek İçin Tıklayınız-